HANDLEIDING VOOR HOUTAFWERKING
Oil, varnish, lacquer or polyurethane?
Zo kies je de juiste afwerking voor je houten vloer
Door Jan Torfs, Global R&D Director bij Rubio Monocoat. Meer dan 20 jaar ervaring op het gebied van houtbeschermingschemie, moleculaire binding en naleving van regelgeving.
OP DEZE PAGINA
BASISPRINCIPES
VERGELIJK DE OPTIES
Het korte antwoord
Voor het meeste hout binnenshuis is een indringende hardwaxolie op lange termijn de betere keuze. De olie bindt in het hout, behoudt de natuurlijke uitstraling en voelbaarheid, en krassen herstel je plaatselijk zonder de hele vloer opnieuw te schuren. Kies een filmvormende afwerking zoals lak of polyurethaan alleen wanneer je een gesloten oppervlak met veel glans wilt en accepteert dat je alles volledig terugschuurt zodra die laag het uiteindelijk begeeft.
Ontdek houtbescherming van Rubio Monocoat
HET PRINCIPE
Binnendringende houtafwerking vs. filmvormende lak
De vraag die iedereen stelt is “olie of lak?”, maar daaronder zit iets veel eenvoudigers dan al die productnamen suggereren. Elke houtafwerking doet één van twee dingen. Ze trekt in het hout, of ze blijft er bovenop liggen.
Een indringende afwerking (olie en hardwaxolie)...
wordt opgenomen door de houtvezels. Het hout blijft open, je houdt de nerf en de structuur onder je
hand, en de bescherming zit ín het oppervlak in plaats van erop.
Olie dringt binnen in het hout
Lak vormt een filmlaag die kan barsten
Een filmvormende afwerking (lak, polyurethaan, de meeste vernissen) ...
vormt een laag op het hout. Die sluit het oppervlak af als een transparant “filmachtig” velletje. Dat velletje is hard, maar het is ook waar de problemen beginnen: bij een kras breekt de film, tekent die zich wit af, en is het hele vlak terugschuren tot op het blanke hout de enige nette oplossing.
Hoe ze werken
Vijf soorten houtafwerking en hoe ze werken
Vijf soorten afwerking, vijf verschillende manieren om hout te beschermen en vijf heel verschillende resultaten naarmate ze slijten.
DOORDRINGEND
Traditionele houtolie
Pure lijnolie of tungolie, en mengsels zoals Deense olie. Ze voeden het hout en geven de meest natuurlijke uitstraling
die er is, maar bieden weinig slijtvastheid en vragen elke 12 tot 18 maanden een nieuwe onderhoudslaag. Prima voor een werkstuk in het atelier, te veel onderhoud voor een druk belopen vloer of een keukenblad.
FILMAFWERKING
Lak
Een sneldrogende film die op het oppervlak blijft liggen en tot hoogglans opgebouwd kan worden. Lak ziet strak uit en sluit het hout goed af, maar die dunne film is bros. Een diepe kras breekt de film en tekent zich af als een witte lijn, en een reparatie loopt zelden mooi over in het verouderde oppervlak eromheen.
FILMAFWERKING
Polyurethaan
De hardste filmvormende afwerking, op waterbasis of op solventbasis. Polyurethaan vormt een harde, schuurvaste schil en is echt duurzaam zolang de film intact is. De keerzijde geldt voor alle filmlagen: zodra de film doorslijt of breekt, betekent herstel volledig schuren en opnieuw afwerken in plaats van een plaatselijke reparatie. Versies op
solventbasis hebben daarnaast een sterke geur en een hoger VOC-gehalte.
FILMAFWERKING
Vernis
Een oudere categorie, meestal een mengsel van drogende oliën en harsen. In de praktijk wordt “vernis” losjes gebruikt voor elke transparante toplaag. Echte vernis gedraagt zich als een filmvormende afwerking: beschermend zolang de laag intact is, moeilijk onzichtbaar te herstellen en met de jaren geneigd om te vergelen.
AANBEVOLEN
DOORDRINGEND
Hardwaxolie
Een mengsel van natuurlijke oliën en waxen. De olie trekt in de houtvezels en de wax zet zich vlak onder het oppervlak vast, wat water- en slijtvastheid geeft met een natuurlijke, matte uitstraling.
De technologie
Wat is hardwaxolie?
Hardwaxolie combineert de natuurlijke uitstraling, de herstelbaarheid en de dampopenheid van traditionele houtolie
met een veel betere slijtvastheid.
Een tweecomponenten-hardwaxolie zoals Rubio Monocoat Oil Plus 2C gaat daarin nog een stap verder: door de olie en de wax te mengen met een verharder wordt het afgewerkte oppervlak aanzienlijk harder dan bij een standaardolie, zonder de natuurlijke voelbaarheid of het eenvoudige plaatselijke herstel te verliezen. Dit is vandaag de professionele standaard voor hout binnenshuis.
Rubio Monocoat Oil Plus 2C gaat verder dan een standaard hardwaxolie, en dat komt door moleculaire binding. De olie bindt binnen enkele minuten op moleculair niveau met de bovenste houtvezels in plaats van een film te vormen.
De praktische winst is duidelijk: één laag in plaats van drie of vier, geen overlappingen of aanzetten, na twee dagen 80% uitgehard, en een vloer of werkblad dat je in een middag herstelt in plaats van dicht te gooien voor een volledige herschuurbeurt.
Kies de afwerking bij het werk
Welke afwerking moet je kiezen? Een keuzetabel
Kies de afwerking bij het werk, niet het werk bij de afwerking.
Filmlaag
Lak / polyurethaan /vernis
Kies dit als je wilt…
Een glanzend, volledig afgesloten oppervlak en je accepteert volledig schuren bij herstel
Liever niet als…
—
Je vindt onzichtbaar plaatselijk herstel belangrijker dan maximale oppervlaktehardheid
AANBEVOLEN
Doordringend
Hardwaxolie
bijv. Rubio Monocoat Oil Plus 2C
Kies dit als je wilt…
Een natuurlijke, matte uitstraling en voelbaarheid, met plaatselijk herstel dat je zelf doet
Een vloer, trap, werkblad of meubel dat natuurlijk veroudert en herstelbaar blijft
Liever niet als…
—
Je wilt een dikke, spiegelende hoogglanslaag
—
Je gaat nooit onderhouden en wilt puur aanbrengen en vergeten
VERGELIJKING
Hardwaxolie vs. lak vs. polyurethaan: de vergelijking
Filmvormende afwerkingen zijn echt duurzaam zolang de film intact is. De keuze gaat eigenlijk over wat er gebeurt na de eerste diepe kras, en over een periode van tien jaar wint een afwerking die je onbeperkt kunt herstellen het meestal op duurzaamheid in de praktijk en op kosten.
Factor
Hardwaxolie (Rubio Monocoat Oil Plus 2C)
Lak / polyurethaan op waterbasis
Polyurethaan op oliebasis
Type binding
Moleculair, hardt uit in de vezel
Film, ligt bovenop
Film, ligt bovenop
Aantal lagen
1 laag
3–4 lagen
2–3 lagen
Uitstraling
Natuurlijk, mat, nerf op de voorgrond
Transparant tot licht glanzend
Warm amberkleurig, matige glans
Gedrag bij krassen
Loopt met de tijd weg, geen filmbreuk
Krassen worden wit, film breekt
Krassen blijven zichtbaar, film breekt
Plaatselijk herstel
Ja, licht schuren en opnieuw oliën
Moeilijk, kleurt zelden mooi bij
Moeilijk, dezelfde beperking
Volledige herafwerking nodig
Nee, blijft onbeperkt onderhoudbaar
Elke 7 tot 10 jaar
Elke 10–15 jaar
VOC-gehalte
0% (gecertificeerd)
Laag tot matig
Hoog (op solventbasis)
Licht beloopbaar na
12 uur
24 uur
24–48 uur
Volledig uitgehard
5–7 dagen
7–14 dagen
14–21 dagen
Veilig bij contact met voeding
Ja (EC 1935/2004 gecertificeerd)
Navragen bij de fabrikant
Meestal niet gecertificeerd
HET BEWIJS
Het bewijs: de cijfers die tellen
1
1 enkele laag
MOLECULAIRE BINDING, GEEN TWEEDE LAAG NODIG
30–50 m²/l*
Verbruik
LAAG VERBRUIK, MINDER PRODUCT PER PROJECT
12 hours
Licht gebruik
VOLLEDIGE UITHARDING 5–7 DAGEN (80% IN 2 DAGEN)
0%
VOC-gehalte
GREENGUARD GOLD, EUROFINS INDOOR AIR COMFORT GOLD, A+ LABEL
Gecertificeerd
Veilig voor voeding en speelgoed
EC 1935/2004 FOOD CONTACT, EN 71-3 TOY SAFETY
>1.000 cycli
Natte schrobtest
SLIJTVASTHEID VAN PROFESSIONELE KWALITEIT
40
Kleuren
Plus kleuren op maat op aanvraag
*De verbruikswaarden zijn indicatief en hangen af van de houtsoort en de voorbehandeling. Maak altijd eerst een proefstuk om het exacte verbruik te berekenen en de kleur op het daadwerkelijke hout te controleren.
DOE HET GOED
Hoe breng je hardwaxolie aan?
Schuur het oppervlak krasvrij. Eindig op korrel 100 voor vloeren, of korrel 100–120 voor meubels, trappen en werkbladen.
1
Schuur het oppervlak krasvrij. Eindig op korrel 100 voor vloeren, of korrel 100–120 voor meubels, trappen en werkbladen.
2
Stofzuig grondig en verwijder het laatste stof met Cleaner. Elke verontreiniging zwakt de binding af. Laat het oppervlak volledig drogen.
3
Meng de componenten: 3 delen A (olie) op 1 deel B (verharder). Roer 1 tot 2 minuten tot een homogeen
mengsel.
4
Breng een kleine hoeveelheid aan met een beige of rode pad, op vloeren in zones van 5–10 m², in de richting van de nerf.
5
Laat de olie een paar minuten intrekken.
6
Verwijder alle overtollige olie met een witte pad of doek.Het oppervlak mag niet meer kleven. Dit is de stap die vaak wordt overgeslagen en precies de stap die het meest bepaalt.
7
Laat uitharden. Licht beloopbaar na ongeveer 12 uur, volledig uitgehard in 5–7 dagen. Houd de eerste 5 dagen water en onderhoudsproducten van het oppervlak.
Opmerking over temperatuur en veiligheid:
werk tussen 8 en 30 °C. Dompel alle doeken en pads in water voordat je ze weggooit; met olie
doordrenkte doeken kunnen zelf opwarmen en vlam vatten.
Stem de afwerking af op de OMGEVING
Binnen of buiten? Kies het juiste product
Houtafwerkingen die binnen prima werken, houden buiten geen stand tegen uv, regen en vorst-dooicycli. Zo stem je je houtbescherming af op de omgeving.
Questions
Veelgestelde vragen
Voor de meeste vloeren is een indringende hardwaxolie op lange termijn de betere keuze. Ze behoudt de natuurlijke uitstraling en voelbaarheid, en krassen lopen weg en herstel je plaatselijk zonder de hele vloer te schuren.
Een vernis of lak geeft een harder, volledig afgesloten oppervlak, maar elke diepe kras breekt de film en dan is volledig terugschuren de enige oplossing. Over tien jaar bekeken is de herstelbare olieafwerking meestal de praktischere keuze.
In een laboratoriumtest op slijtage liggen de scores dicht bij elkaar, en in de praktijk over tien jaar presteert
hardwaxolie vaak beter dan polyurethaan.
Dat komt door de herstelbaarheid. Krassen in polyurethaan blijven zichtbaar tot de hele vloer geschuurd wordt; krassen in hardwaxolie lopen weg en herstel je in een middag. Een afwerking die je onbeperkt kunt onderhouden wint van een afwerking die elke 10 tot 15 jaar volledig vervangen moet worden.
Het zijn alle drie filmvormende afwerkingen die op het hout blijven liggen, met een andere samenstelling en een andere hardheid.
Lak is een sneldrogende film die tot hoogglans opgebouwd kan worden, maar relatief dun blijft. Polyurethaan is de
hardste film, op waterbasis of op solventbasis. Vernis is een ouder mengsel van olie en harsen. Alle drie beschermen goed zolang de laag intact is, en alle drie vragen bij schade een volledige herafwerking in plaats van een plaatselijke reparatie.
Nee. Een indringende olie moet het blanke hout bereiken om te binden, en ze trekt niet door een filmlaag.
Is het oppervlak nu gevernist of gelakt, dan schuur je het eerst terug tot op het blanke hout voordat je hardwaxolie
aanbrengt. Zodra de vloer geolied is, is dat volledig schuren bij later onderhoud niet meer nodig.
Een hardwaxolie die veilig is bij contact met voeding, zoals Oil Plus 2C is op lange termijn de sterkste keuze voor een houten keukenblad.
De olie is gecertificeerd voor contact met voedingsmiddelen, na uitharding water- en warmtebestendig, en een mesinkeping of brandvlek herstel je onzichtbaar op de plek zelf. Een gelakt keukenblad is in het begin nét iets harder, maar bij schade werk je een groot vlak opnieuw af om de glansgraad rondom te laten kloppen.
Van alle gangbare vloerafwerkingen is harde wasolie de beste keuze voor huishoudens met huisdieren. Niet omdat het harder is, maar omdat krassen van klauwen onzichtbaar kunnen worden hersteld zonder de hele vloer te hoeven schuren. Met Oil Plus 2C zorgt een kras van een klauw ervoor dat de vezels samengedrukt worden, in plaats van dat er een barst in de laag ontstaat. Breng een kleine hoeveelheid olie aan op de betreffende plek, wrijf het in, en de kras verdwijnt.
Over de auteur
Jan Torfs
Global R&D Director bij Rubio Monocoat
Jan Torfs is Global Strategy Director R&D bij Rubio Monocoat. Met meer dan 20 jaar ervaring in de voorhoede van de houtbeschermingstechnologie leidt hij de wetenschap achter het oliesysteem in één laag, de 0% VOC-norm en de certificering door onafhankelijke instanties.
↑ Terug naar boven